باغ ها و باغچه ها پیش از کاربرد زیبایی شناسانه، برای تامین محصولات کشاورزی انسان ایجاد شدند. و به عنوان بخشی از محل زندگی، سبزیجات، گیاهان معطر و میوه مورد نیاز خانواده در آن تولید می شد. با افزایش تراکم سازه ها در شهر، خانه ها به جای توسعه افقی به شکل عمودی گسترش پیدا کردند.حیاط ساختمان و روف گاردن به عنوان فضایی مشترک تنها کارکرد ارتباطی داشت. و ساکنین تعامل مستقیم با فضای سبز و محیط طبیعی نداشتند.
در کنار تغییر الگوی مسکن، اقتصاد کلان برای کاهش هزینه تولید و بالا بردن بهره وری به تولید صنعتی محصولات کشاورزی و دامپروری اقدام کرد. قیمت کم و صرفه جویی در زمان، تولید صنعتی را گسترش داد. به این ترتیب فرهنگ کشت و تولید خانگی از زندگی شهرنشینی حذف شد.
در قرن بیستم تاکید بر بالا بردن کیفیت زندگی انسانی مورد توجه قرار گرفت. به دلیل کم بودن عرصه افقی در سطح زمین، ایجاد سطح سبز به دیوار و بام ساختمان ها منتقل شد. علاوه بر آن بحران تولید غذا، هزینه سوخت های فسیلی برای حمل و نقل و بحران اقتصادی باعث شد تا طرح های کشاورزی شهری به شکل جدی مطرح شده و گسترش پیدا کنند. امروزه کشاورزی شهری در کشورهای پیشرفته به عنوان یکی از رویکردهای اصلی مدیریت شهری برای رسیدن به پایداری مورد استفاده قرار می گیرد.
برای مطالعه بیشتر درباره بام سبز و بام باغ می توانید مقاله " بام سبز یا بام باغ " را مطالعه نمایید.
کشاورزی شهری روی بام چیست؟
کشاورزی شهری روی بام، یک روش جدید برای تولید محصولاتی مانند سبزیجات و میوه ها بر روی پشت بام است. این کار می تواند به صورت محدود برای مصرف شخصی یا در سطح متوسط برای بازار محلی انجام شود. در باغ های روی بام انواع محصولات مانند سبزیجات، صیفی جات، گیاهان دارویی و میوه ها با عنوان کشاورزی شهری روی بام Urban Rooftop farming قابل تولید هستند.
هدف کشاورزی شهری بالابردن کیفیت زندگی شهرنشینی و ایجاد شهری پایدار است. این برنامه که در ابتدا به عنوان حرکتی جدید شروع شده بود، به دلیل سودآوری بالا به عنوان یکی از برنامه های بلند مدت مدیریت شهری در نظر گرفته شده است. تولید سبزیجات مصرفی در شهرها علاوه بر اثرات گسترده زیست محیطی، اثرات اقتصادی بسیار مهمی برای شهر دارد. امنیت در تامین مواد غذایی، هزینه تولید کم و امکان استفاده عموم مردم از محصولات، زنجیره تولید غذایی کارآمد، کاهش هزینه های حمل و نقل، مدیریت سیلاب و استفاده از کمپوست زباله شهری از این موارد هستند.
اثرات مثبت کشاورزی شهری
کشاورزی شهری روی بام یکی از روش های گسترش فضای سبز است. اما در انتخاب نوع گیاهان، از گونه های مورد مصرف انسان استفاده می کند. به همین دلیل این نوع فضای سبز نیز مانند بام سبز تمام ویژگی های مثبت زیست محیطی را دارد. عایق دمایی ساختمان، عایق صوتی، کاهش آلودگی هوا و غبار، کاهش اثر جزایر گرمایی، جذب آب باران، جلوگیری از سیلاب، ایجاد زیستگاه های جدید برای پرندگان و حشرات، همه از مزایای این سیستم است. با این وجود کشاورزی روی بام ویژگی های مثبت اجتماعی و اقتصادی ویژه ای دارد که در ادامه معرفی می شوند.
کاهش هزینه حمل و نقل
یکی از مهمترین عوامل در تعیین قیمت نهایی محصول هزینه حمل و نقل آن است. محصولات کشاورزی عموما در مناطق روستایی و حومه شهر ها تولید می شوند. انتقال این محصولات هزینه سوخت را به قیمت نهایی محصول اضافه می کند. و گاهی این هزینه به دلیل مسافت زیاد بسیار بالا می رود. تولید سبزیجات روی بام مصرف سوخت های فسیلی را کاهش داده، دسترسی را بسیار سریع کرده، و هزینه حمل و نقل را کم یا نزدیک به صفر می کند. این قیمت مناسب استفاده عموم مردم را از محصولات امکان پذیر می کند.
دسترسی سریع به محصولات تازه
در طی حمل و نقل های طولاتی بسیاری از محصولات تازه کشاورزی کیفیت اولیه خود را از دست می دهند. در محصولات با ماندگاری کم نیز هزینه اتلاف محصول بالاست. در کشاورزی شهری زمان و مسافت انتقال محصولات بسیار کم می شود.زیرا عمده جابجایی در مسیرهای کوتاه شهری است. و در مصارف شخصی محصول به شکل مستقیم و تازه چین برداشت می شود. در این روش علاوه بر کاهش اتلاف محصولات، سبزیجات با کیفیت بالاتر و طعم بهتر به دست مصرف کننده می رسد.
تنوع بالای محصولات
استفاده از کشاورزی روی بام امکان تولید بسیاری از محصولات را فراهم می کند. تقریبا همه انواع سبزیجات و صیفی جات در بام قابل تولید هستند. برنامه ریزی در تولید می تواند تنوع محصولات را بر اساس نیاز شهر تامین کند.
استراتژی منحصر به فرد تولید با کشت ارگانیک و تولیدات گیاهان خاص
یکی دیگر از ویژگی های مهم کشاورزی روی بام، گرایش به تولید ارگانیک است. از آنجایی که خاک کشت در بام از نوع خاک مخصوص و بسیار غنی است، گیاهان نیازی به کود دهی ندارند. و به دلیل ارتباط مستقیم با بازار و تمایل مردم به مصرف گیاهان بدون سم و....................
برای مطالعه ادامه مطلب در سایت اسپینگر می توانید از لینک زیر استفاده نمایید.